İlçemiz Şanlıurfa’nın en eski İlçelerinden biridir. İlçenin bilinen tarihi M.Ö. 5000 yılına dayanmaktadır. Sümer ve Hititlerin elinde bulunan bölge M.Ö. 2750 yıllarında başlamaktadır. Sami’lerin istilasına uğramıştır. Daha sonra 612 yılına kadar Asur’ların egemenliğine girmiş olan bölge 550 yıllarından itibaren sırasıyla Pers’lerin ve büyük İskender’in hâkimiyetinde kalmıştır. M.S. 750 yıllarında yöreyi ele geçiren Arap’lar buradaki Bizans hâkimiyetine son vermişlerdir. Nihayet 1071 Malazgirt zaferinden sonra İlçe toprakları Türk hâkimiyetine girmiştir. Lozan Antlaşmasından sonra Türkiye - Suriye sınırlarının çizilmesine müteakip Altınbaşak (Harran) İlçe merkezi haline getirilmiş, 1946 yılında ise İlçe merkezi şimdiki bulunduğu Akçakale’ye taşınmıştır. Ancak 1987 yılında Harran Bucağı Akçakale İlçesinden ayrılarak müstakil İlçe haline getirilmiştir.
İlçemiz deniz seviyesinden 385 m. yükseklikte olup, yüzölçümü 1248 Km.2 dir. Akçakale; Doğuda : Ceylanpınar – ViranşehirBatıda : SuruçKuzeyde : Şanlıurfa – HarranGüneyde : Suriye Devleti ile çevrilidir. Akçakale İlçesi mülki idare bakımından Şanlıurfa İline bağlı olup, Şanlıurfa İline uzaklığı 52 km.dir. Yukarı Mezopotamya’nın tabi bir parçası olarak kabul edilen Akçakale toprakları doğuda Tek tek dağları ile batıda Suruç dağlık bölgesi hariç tutulursa kuzeyden güneye doğru açılan düz ve geniş bir ova görümündedir. Doğudan batıya 85 km.yi bulan uzaklığı, kuzeyden güneye 28 km.ye ulaşan genişliği ile İlçe kendi sınırlarıyla bir dik kenar üçgeni andırır. Yazları kurak ve sıcak, kışları nispeten ılık geçer. Temmuz ve Ağustos aylarında ortalama sıcaklık 40 dereceyi bulurken bazı gecelerde sıcaklık 30 dereceyi geçer. Aralık ve Ocak aylarında ise havaların en soğuk olduğu dönemdir. Bu aylarda gündüzleri 12-14 derece olan sıcaklık bazı gecelerde ender de olsa (0) dereceye düşmektedir. Bölgede genellikle yağışlar yetersiz olmaktadır. Bununla birlikte Ekim ve Nisan ayları yağışların en bol olduğu dönemedir. Yörede kar yağışı görülmez. Önemli akarsuları ve gölleri yoktur. İlçemiz ormandan yoksundur. 2007 Yılında yapılan Adrese Dayalı Nüfus Kayıt sistemine göre İlçe nüfusu merkezde; 26.877, köy ve mezralarda 49.932 olmak üzere toplam 76.800. olarak belirlenmiştir.
İlçe ekonomisi genel olarak eskiden beri tarım ve hayvancılığa dayanmaktadır. Bu nitelik halen devam etmektedir. İlçe genelinde 880.000 dekar tarıma elverişli arazi bulunmaktadır. 155.000. dolayında Antep fıstığı ağacı, 9000. nar ağacı ve diğer muhtelif ağaçlar mevcut olup, bunların çoğu meyve vermektedir. İlçe tarımında GAP’ın kısmen devreye girmesi ile bir dinamizm görülmektedir. İlçe genelinde özel kuyular, DSİ ve Sulama birliklerinin kuyularından 600.000 dekar arazi sulanmaktadır. GAP’ın öngördüğü rakamlar bunun dışındadır. Geniş ve düz bir ova görünümü arz eden İlçe topraklarının tarıma elverişli olduğu eskiden beri bilinen bir gerçektir. Tarıma elverişli alanda buğday, arpa, mısır, pamuk vb. ekim yapılmaktadır. Bu ürünlerin ekildiği alan ve yıllık üretim miktarı aşağıya çıkartılmıştır.
